Na een periode van 4 jaar waarin op bestuurlijk niveau reeds actief afstemming is bereikt tussen HL7 Nederland en IHE Nederland is het tijd voor een volgende stap. Wij hebben besloten om, gezien de overlap in ons ledenbestand en de gedeelde missie en doelstelling van onze organisaties, met ingang van begin 2013 zo veel als mogelijk gezamenlijk op te gaan treden, en inhoudelijk de samenwerking fors te gaan intensiveren. Zowel naar onze leden als naar onze samenwerkingspartners binnen de zorg in Nederland.
Wij constateren tot ons genoegen dat de beleidsmatige focus op de toepassing van standaarden voor informatie-uitwisseling in de zorg zich inmiddels in een stroomversnelling bevindt. Op landelijk niveau heeft het Ministerie van VWS recentelijk duidelijke aanwijzingen gegeven richting het op te richten Zorginstituut Nederland en de Nationale Implementatie Agenda eHealth om standaardisatie als belangrijke randvoorwaarde op te nemen in hun activiteiten. Tegelijkertijd zijn er tal van praktijkgerichte ontwikkelingen in de vorm van projecten op lokaal, regionaal en landelijk gebied die streven naar praktische toepassing, samenwerking en verdere uitbouw van standaardisatie van de informatie-uitwisseling.
Standaarden zijn essentiële voorwaarden voor betrouwbare, eenduidige en geborgde informatie-uitwisseling. Standaarden maken ook een snelle en kosteneffectieve ontwikkeling en invoering mogelijk van toepassingen voor informatie-uitwisseling, omdat daarmee aan zorginstellingen en zorgverleners uitgekristalliseerde producten kunnen worden aangeboden die interoperabiliteit mogelijk maken.
Het zijn immers primair de patiënten en zorgverleners die de informatie willen (of moeten) uitwisselen met elkaar en met andere instanties in de zorg. Zij dragen daar ook de verantwoordelijkheid voor. Zij worden gefaciliteerd door de zorginstellingen en andere instanties die de ICT-infrastructuur en toepassingen ter beschikking stellen. De daarbij betrokken ICT-leveranciers zijn degenen die de standaarden in hun onderliggende technologie en toepassingen zullen moeten realiseren. Dit geldt zowel voor de landelijke communicatieprojecten die “top-down” worden ontwikkeld als voor projecten die “bottom-up” vanuit lokale, regionale en domeinspecifieke (keten)groeperingen worden geïnitieerd.
De bestuurlijke focus op de toepassing van standaarden voor informatie-uitwisseling, zowel vanuit het ministerie als vanuit de veldpartijen, zien wij als een belangrijke mijlpaal en een onderstreping van onze visie dat een heldere en gelijkwaardige samenwerking op alle niveaus een vereiste is.
HL7 Nederland en IHE Nederland zijn beide organisaties die zich richten op de realisatie van gestandaardiseerde informatie-uitwisseling in de zorg, met respectievelijk 20 en 10 jaar ervaring in de zorg in Nederland. HL7 richt zich met name op de ontwikkeling van universele, generieke en internationale standaarden die alle domeinen en processen afdekken, terwijl IHE zich met name richt op het definiëren en invoeren van specifieke toepassingsprofielen die zijn gebaseerd op internationale standaarden. De leden van HL7 en IHE bestaan primair uit de zorgverleners, zorginstellingen en leveranciers van ZorgICT die nodig zijn om deze informatie-uitwisseling in de praktijk vorm te geven. Daarnaast zijn koepelorganisaties, kennisinstellingen en dienstverleners lid van onze organisaties. Zij stellen hun tijd en expertise reeds vele jaren (geheel vrijwillig) beschikbaar om in een open nationale en internationale samenwerking tot werkbare standaarden te komen. Dit geldt zowel voor de ruim 400 leden van HL7 en IHE samen in Nederland, als voor de duizenden leden waarmee wij beide in internationaal verband in ruim 35 landen samenwerken.
Na een periode van 4 jaar waarin op bestuurlijk niveau reeds actief afstemming is bereikt tussen HL7 Nederland en IHE Nederland is het tijd voor een volgende stap. Wij hebben besloten om, gezien de overlap in ons ledenbestand en de gedeelde missie en doelstelling van onze organisaties, met ingang van begin 2013 zo veel als mogelijk gezamenlijk op te gaan treden, en inhoudelijk de samenwerking fors te gaan intensiveren. Zowel naar onze leden als naar onze samenwerkingspartners binnen de zorg in Nederland. Hiermee gaan wij duidelijk een stap verder dan de intentieverklaring tot samenwerking die door HL7 Nederland, IHE Nederland, NEN-HKZ Gezondheidszorg en Nictiz wordt voorbereid.
In ons besluit tot intensieve samenwerking worden wij onder meer gesteund door de vereniging OIZ, waarin de leveranciers en dienstverleners van ZorgICT zich hebben verenigd. Ook met NPCF, KNMG en ZN hebben wij gesprekken gevoerd over deze vergaande vorm van samenwerking, waarbij onze intentie op veel waardering kon rekenen. Gezien onze beider rol als formele Nederlandse vertegenwoordigers (“affiliates”) van de internationale HL7 en IHE organisaties, zullen de juridische en formele vormgeving van IHE Nederland en HL7 Nederland vooralsnog ongewijzigd blijven. Wij zullen beide onze internationale samenwerking blijven invullen met als doel de internationale standaarden zo goed mogelijk te laten aansluiten op de eisen en wensen van de Nederlandse zorg. De samenwerking van onze organisaties zal binnen Nederland vooral gericht zijn op afstemming van standaarden, profielen, opleidingen, kennis, gebruikersplatformen, etc. alsmede de vertegenwoordiging op landelijk niveau.
Zowel vanuit onze leden als uit de gesprekken met de hiervoor genoemde organisaties blijkt dat unaniem behoefte is aan betere organisatie en ondersteuning van standaardisatie, waarin:
- prioriteiten vanuit “het veld” leidend zijn voor het vaststellen van standaarden;
- doublures en inconsistenties in kennis, projecten, initiatieven en standaarden worden vermeden;
- helderheid bestaat over posities en rollen van de betrokken organisaties;
- samenwerking en landelijke coördinatie in gelijkwaardigheid kan plaatsvinden.
De samenwerking tussen HL7 NL en IHE Nederland past ons inziens geheel in deze visie. Met dit besluit tot gezamenlijk optreden geven wij invulling aan de behoefte van lokale, regionale én landelijke partijen om de vaststelling, ontwikkeling en invoering van standaardisatie op inhoudelijk-technisch gebied op een eenduidige manier bij “het veld” te beleggen. Het “veld” bepaalt daarbij de prioriteiten en behoeften. Onze organisaties vormen een goede en open afspiegeling van “het veld”, wij beschikken over alle inhoudelijke kennis van standaarden en wij hebben zeer ruime ervaring met de (organisatorische) wijze waarop internationale standaarden moeten en kunnen worden omgezet naar lokaal werkende oplossingen die landelijk zijn geaccepteerd. Daarbij wordt door onze open wijze van werken gezorgd voor coördinatie en afstemming tussen de verschillende domeinen waarvoor standaarden zijn en worden ontwikkeld. Uiteraard is, conform ook de aanwijzingen van de minister, voor Nictiz een belangrijke faciliterende, ondersteunende en projectmatige rol weggelegd om tot de door het veld gewenste standaardisatie te komen.
De praktische uitwerking van het hierboven toegelichte besluit tot intensieve samenwerking zal door ons begin 2013 met voortvarendheid ter hand worden genomen. In dit licht zullen wij op korte termijn gezamenlijke afspraken maken met diverse partijen in het veld, waaronder Nictiz, NEN en het Ministerie van VWS, om de samenwerking tussen onze organisaties te vertalen naar onze rollen en posities op landelijk niveau. Daarmee kan wederzijds worden gezorgd dat vanuit bestuurlijk perspectief er eenduidig richting gegeven kan worden aan de toekomstige landelijke samenwerking rondom standaardisatie van de informatie-uitwisseling in de zorg.